ROI Kanıtlanamıyor Ama AI Harcaması Durmuyor: KPMG

Küresel danışmanlık şirketi KPMG, 2.110 iş liderini kapsayan yeni anketini yayımladı. Bulgu net: UK iş liderlerinin yüzde 65'i, yapay zekanın ölçülebilir getirisi olmasa da yatırımlarını sürdürmeyi planlıyor.

Rakamlar Ne Söylüyor?

Şubat-Mart 2026 döneminde gerçekleştirilen ankete göre:

• İş liderlerinin %70'i, ekonomik daralma yaşansa dahi AI'ı harcama öncelikleri arasında tutacak
• %94'ü iş süreçlerinde AI ajanları kullanmayı planlıyor
• ROI'yi ölçebildiklerini söyleyen liderler şu alanlarda yoğunlaşıyor: üretkenlik (%76), iş kalitesi (%71), karar alma hızı (%67), kârlılık (%64)
• Ancak C-suite analitiğinden elde edilen iş değerini ölçebilen yöneticilerin oranı yalnızca %14

Çelişkili Tablo

Bu ankete bakıldığında tutarlı bir resim çıkmıyor. Aynı dönemde yapılan başka araştırmalar çok farklı bulgular ortaya koydu:

Yaklaşık 6.000 yöneticiyi kapsayan ayrı bir ankette, şirketlerin %80'inden fazlası AI'ın istihdam veya üretkenlik üzerinde belirgin bir etki yarattığını gözlemleyemedi — üstelik bu şirketlerin %69'u halihazırda bir AI kullanıyor.

Gartner'ın aynı hafta yayımladığı rapor ise teknoloji altyapısındaki AI kullanım senaryolarının yalnızca %28'inin tam başarıya ulaştığını ve gerçek ROI sağladığını ortaya koydu.

Yöneticiler Neden Devam Ediyor?

KPMG'nin AI başkanı Leanne Allen bu tutumu şöyle çerçeveledi: "AI'ı hemen getiri sağlaması gereken bir yatırım olarak değil, kurumsal dönüşümü destekleyen stratejik bir güç olarak görmek önemli bir zihinsel dönüşüm."

The Register bunu daha doğrudan ifade etti: ROI sorusu bazen terminoloji değişikliğiyle atlatılıyor. "Getiri kanıtlanamıyor" yerine "stratejik dönüştürücü" deniyor.

Gartner analistlerinden John-David Lovelock'un Ocak ayındaki yorumu sahneyi daha iyi tanımlıyor belki: "Bin çiçek açtı, şimdi bahçeyi budama vakti. 'Harika bir fikirdi' aşamasından 'gelirim nerede?' aşamasına geçiyoruz."

Arka Planda Gerçek Baskı

Harris Poll'ün Dataiku adına yaptığı araştırma şunu gösteriyor: teknoloji liderlerinin %98'i yönetim kurulundan ROI kanıtlama baskısı altında. %71'i ise hedefler H1 2026 sonuna kadar tutturulamazsa AI bütçelerinin kesilebileceğinden ya da dondurulabileceğinden kaygı duyuyor.

Gartner 2026 için küresel AI yatırım tahminini 2,52 trilyon dolar olarak açıkladı. Bu paranın büyük bölümü şu an bulut sağlayıcıları ve yazılım firmalarına akıyor. Ancak kurumsal müşterilerin bir süre sonra bu faturayı doğrudan ödeyeceği açık.